नराणां
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ २८ ॥
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥ २८ ॥
narāṇāṃ
āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk .
prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ .. 28 ..
शस्त्रों में मैं दधीचि ऋषि की अस्थियों से बना हुआ वज्र हूँ। दूध देने वाली गौओं में कामधेनु—वसिष्ठ को सब कामनारूप दूध देने वाली अथवा सामान्य भाव से जो भी कामधेनु है वह मैं हूँ। प्रजा को उत्पन्न करने वाला कामदेव मैं हूँ और सर्पों में अर्थात् सर्पों के नाना भेदों में सर्पराज वासुकि मैं हूँ॥ २८॥
तात्पर्य पढ़ें
आयुधानाम् अहं वज्रं दधीच्यस्थिसम्भवं धेनूनां दोग्ध्रीणाम् अस्मि कामधुक्, वसिष्ठस्य सर्वकामानां दोग्ध्री सामान्या वा कामधुक् । प्रजनः प्रजनयिता अस्मि कन्दर्पः कामः, सर्पाणां सर्पभेदानाम् अस्मि वासुकिः सर्पराजः ॥ २८ ॥