यच्चापि सर्वभूतानां बीजं तदहमर्जुन।
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ३९ ॥
न तदस्ति विना यत्स्यान्मया भूतं चराचरम् ॥ ३९ ॥
yaccāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tadahamarjuna.
na tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram .. 39 ..
हे अर्जुन! सर्वभूतों का जो बीज अर्थात् उत्पत्ति का कारण है, वह मैं हूँ।
प्रकरण का उपसंहार करने के लिये समस्त विभूतियों का सार कहते हैं—
ऐसा वह चर या अचर कोई भी भूत प्राणी नहीं है जो मेरे बिना हो। क्योंकि जो मुझसे रहित होगा वह सत्तारहित—शून्य होगा, अतः यह सिद्ध हुआ कि सब कुछ मेरा ही स्वरूप है ॥ ३९ ॥
तात्पर्य पढ़ें
यत् च अपि सर्वभूतानां बीजं प्ररोहकारणं तद् अहम् अर्जुन।
प्रकरणोपसंहारार्थं विभूतिसङ्क्षेपम् आह—
न तद् अस्ति भूतं चराचरं चरम् अचरं वा मया विना यत् स्याद् भवेद् मया अपकृष्टं परित्यक्तं निरात्मकं शून्यं हि तत् स्याद् अतो मदात्मकं सर्वम् इत्यर्थः ॥ ३९ ॥