अध्याय 14 - श्लोक 24

किं च—
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्ठाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ २४ ॥

kiṃ ca—
samaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samaloṣṭhāśmakāñcanaḥ .
tulyapriyāpriyo dhīrastulyanindātmasaṃstutiḥ .. 24 ..


जो सुख-दुःख में समान है अर्थात् सुख और दुःख जिसको समान प्रतीत होते हैं, जो स्वस्थ अर्थात् अपने आत्मस्वरूप में स्थित—प्रसन्न है, जो समलोष्टाश्मकाञ्चन है अर्थात् मिट्टी, पत्थर और सुवर्ण जिसके (विचार में) समान हो गये हैं।

जो तुल्यप्रियाप्रिय है अर्थात् प्रिय और अप्रिय दोनों ही को जो समान समझता है और जो धीर अर्थात् बुद्धिमान् है तथा जो तुल्यनिन्दात्मसंस्तुति है अर्थात् जिसके विचार में अपनी निन्दा और स्तुति समान हो गयी है, ऐसा अपनी निन्दा-स्तुति को समान समझनेवाला यति है ॥ २४ ॥

तथा—

तात्पर्य पढ़ें

समदुःखसुखः समे दुःखसुखे यस्य स समदुःखसुखः। स्वस्थः स्वे आत्मनि स्थितः प्रसन्नः। समलोष्टाश्मकाञ्चनो लोष्टं च अश्मा च काञ्चनं च समानि यस्य स समलोष्टाश्मकाञ्चनः।

तुल्यप्रियाप्रियः प्रियं च अप्रियं च प्रियाप्रिये तुल्ये समे यस्य सः अयं तुल्यप्रियाप्रियः । धीरः धीमान् । तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः निन्दा च आत्मसंस्तुतिः च तुल्ये निन्दात्मसंस्तुती यस्य यतेः स तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥ २४ ॥