अध्याय 15 - श्लोक 5

निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञैर्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ ५ ॥

nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ .
dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñairgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat .. 5 ..


जो मान-मोहसे मुक्त हैं—जिनका अभिमान और अज्ञान नष्ट हो गया है, ऐसे जो मान-मोहसे रहित हैं, जो जितसङ्गदोष हैं—जिन्होंने आसक्तिरूप दोष को जीत लिया है, जो नित्य अध्यात्मविचार में लगे हुए हैं—सदा परमात्मा के स्वरूप की आलोचना करने में तत्पर हैं, जो कामना से रहित हैं—जिनकी समस्त कामनाएँ निर्लेपभाव से (मूलसहित) निवृत्त हो गयी हैं, ऐसे यति—संन्यासी जो कि सुख-दुःख नामक प्रिय और अप्रिय आदि द्वन्द्वों से छूटे हुए हैं, वे मोहरहित ज्ञानी, उस उपर्युक्त अविनाशी पद को पाते हैं ॥ ५ ॥

वही पद फिर अन्य विशेषणों से बतलाया जाता है—

तात्पर्य पढ़ें

निर्मानमोहा मानः च मोहः च मानमोहौ तौ निर्गतौ येभ्यः ते निर्मानमोहा मानमोह- वर्जिताः, जितसङ्गदोषाः सङ्ग एव दोषः सङ्गदोषो जितः सङ्गदोषो यैः ते जितसङ्गदोषाः, अध्यात्मनित्याः परमात्मस्वरूपालोचननित्याः तत्पराः, विनिवृत्तकामा विशेषतो निर्लेपेन निवृत्ताः कामा येषां ते विनिवृत्तकामाः, यतयः सन्न्यासिनो द्वन्द्वैः प्रियाप्रियादिभिः विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञः परित्यक्ता गच्छन्ति अमूढ मोहवर्जिताः पदम् अव्ययं तद् यथोक्तम् ॥ ५ ॥

तद् एव पदं पुनः विशिष्यते—