श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छृद्धः स एव सः॥ ३ ॥
sattvānurūpā sarvasya śraddhā bhavati bhārata.
śraddhāmayo’yaṃ puruṣo yo yacchṛddhaḥ sa eva saḥ.. 3 ..
हे भारत! सभी प्राणियोंकी श्रद्धा (उनके) भिन्न-भिन्न संस्कारोंसे युक्त अन्तःकरणके अनुरूप होती है।
यदि ऐसा है तो उससे क्या होगा ? इसपर कहते हैं—
यह पुरुष अर्थात् संसारी जीव श्रद्धामय है; क्योंकि जो जिस श्रद्धावाला है अर्थात् जिस जीवकी जैसी श्रद्धा है, वह स्वयं भी वही है, अर्थात् उस श्रद्धाके अनुरूप ही है ॥ ३ ॥
इसलिये कार्यरूप चिह्नसे अर्थात् (उन श्रद्धाओंके कारण होनेवाली) देवादिकी पूजासे, सात्त्विक आदि निष्ठाओंका अनुमान कर लेना चाहिये, यह कहते हैं—
तात्पर्य पढ़ें
सत्त्वानुरूपा विशिष्टसंस्कारोपेतान्तः- करणानुरूपा सर्वस्य प्राणिजातस्य श्रद्धा भवति भारत।
यदि एवं ततः किं स्याद् इति उच्यते—
श्रद्धामयः श्रद्धाप्रायः अयं पुरुषः संसारी जीवः। कथं यो यच्छ्रद्धो या श्रद्धा यस्य जीवस्य स यच्छ्रद्धः स एव तच्छ्रद्धानुरूप एव स जीवः ॥ ३ ॥
ततश्च कार्येण लिङ्गेन देवादिपूजया
सत्त्वादिनिष्ठा अनुमेया इति आह—