अध्याय 17 - श्लोक 4

यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ ४ ॥

yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ .
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ .. 4 ..


सात्त्विक निष्ठावाले पुरुष देवों का पूजन करते हैं, राजसी पुरुष यक्ष और राक्षसों का तथा अन्य जो तामसी मनुष्य हैं, वे प्रेतों और सप्तमातृकादि भूतगणों का पूजन किया करते हैं ॥ ४ ॥

इस प्रकार कार्य से जिनकी सात्त्विकादि निष्ठाओं का निर्णय किया गया है, उन (स्वाभाविक श्रद्धावाले) हजारों मनुष्यों में कोई एक ही शास्त्रविधि का त्याग होने पर देवपूजादिके परायण, सात्त्विक निष्ठायुक्त होता है। अधिकांश मनुष्य तो राजसी और तामसी निष्ठावाले ही होते हैं। कैसे? (सो कहा जाता है—)

तात्पर्य पढ़ें

यजन्ते पूजयन्ति सात्त्विकाः सत्त्वनिष्ठा देवान् यक्षरक्षांसि राजसाः, प्रेतान् भूतगणान् च सप्तमातृकादीन् च अन्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ ४ ॥

एवं कार्यतो निर्णीताः सत्त्वादि निष्ठाः शास्त्रविध्युत्सर्गे तत्र कश्चिद् एव सहस्रेषु देवपूजादितत्परः सत्त्वनिष्ठो भवति बाहुल्येन तु रजोनिष्ठाः तमोनिष्ठाः च एव प्राणिनो भवन्ति, कथम्—