अध्याय 3 - श्लोक 26

न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम्
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ २६ ॥

na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran .. 26 ..


बुद्धिको विचलित करने का नाम बुद्धिभेद है, (ज्ञानीको चाहिये कि) कर्मोंमें आसक्तिवाले— विवेकरहित अज्ञानियोंकी बुद्धि में भेद उत्पन्न न करे अर्थात् ‘मेरा यह कर्तव्य है, इस कर्मका फल मुझे भोगना है’ इस प्रकार जो उनकी निश्चितरूपा बुद्धि बनी हुई है, उसको विचलित करना बुद्धिभेद करना है सो न करे।

तो फिर क्या करे ? समाहितचित्त विद्वान् स्वयं अज्ञानियों के ही (सदृश) उन कर्मों का (शास्त्रानुकूल) आचरण करता हुआ उनसे सब कर्म करावे ॥ २६ ॥

मूर्ख अज्ञानी मनुष्य कर्मोंमें किस प्रकार आसक्त होता है ? सो कहते हैं—

तात्पर्य पढ़ें

बुद्धेः भेदो बुद्धिभेदो मया इदं कर्तव्यं भोक्तव्यं च अस्य कर्मणः फलम् इति निश्चितरूपाया बुद्धेः भेदनं चालनं बुद्धिभेदः तं न जनयेद् न उत्पादयेद् अज्ञानाम् अविवेकिनां कर्मसङ्गिनां कर्मणि आसक्तानाम् आसङ्गवताम् ।

किं तु कुर्यात्, जोषयेत् कारयेत् सर्वकर्माणि विद्वान् स्वयं तद् एव अविदुषां कर्म युक्तः अभियुक्तः समाचरन् ॥ २६ ॥

अविद्वान् अज्ञः कथं कर्मसु सज्जते इति आह—