अध्याय 9 - श्लोक 24

अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च।
न तू मामभिजानन्ति तत्त्वेनातश्च्यवन्ति ते॥ २४ ॥

ahaṃ hi sarvayajñānāṃ bhoktā ca prabhureva ca.
na tū māmabhijānanti tattvenātaścyavanti te.. 24 ..


श्रौत और स्मार्त समस्त यज्ञोंका देवतारूपसे मैं ही भोक्ता हूँ और मैं ही स्वामी हूँ। मैं ही सब यज्ञोंका स्वामी हूँ यह बात ‘अधियज्ञोऽहमेवात्र’ इस श्लोकमें भी कही गयी है। परंतु वे अज्ञानी इस प्रकार यथार्थ तत्त्वसे मुझे नहीं जानते। अत: अविधिपूर्वक पूजन करके वे यज्ञ के असली फलसे गिर जाते हैं अर्थात् उनका पतन हो जाता है ॥ २४ ॥

जो भक्त अन्य देवताओं की भक्तिके रूपमें अविधिपूर्वक भी मेरा पूजन करते हैं उनको भी यज्ञ का फल अवश्य मिलता है । कैसे ? ( सो कहा जाता है— )

तात्पर्य पढ़ें

अहं हि सर्वयज्ञानां श्रौतानां स्मार्तानां च सर्वेषां यज्ञानां देवतात्मत्वेन भोक्ता च प्रभुः एव च । मत्स्वामिको हि यज्ञः ‘अधियज्ञोऽहमेवात्र’ इति हि उक्तम् । तथा न तु माम् अभिजानन्ति तत्त्वेन यथावत् । अतः च अविधिपूर्वकम् इष्ट्वा यागफलात् च्यवन्ति प्रच्यवन्ते ते ॥ २४ ॥

ये अपि अन्यदेवताभक्तिमत्त्वेन अविधि-पूर्वकं यजन्ते तेषाम् अपि यागफलम् अवश्यं-भावि, कथम्—