अध्याय 9 - श्लोक 3

अश्रद्दधानाः पुरुषा धर्मस्यास्य परन्तप ।
अप्राप्य मां निवर्तन्ते मृत्युसंसारवर्त्मनि ॥ ३ ॥

aśraddadhānāḥ puruṣā dharmasyāsya parantapa .
aprāpya māṃ nivartante mṛtyusaṃsāravartmani .. 3 ..


इस आत्मज्ञानरूप धर्मकी श्रद्धासे रहित हैं, अर्थात् इसके स्वरूपमें और फलमें आस्तिकभावसे रहित हैं—नास्तिक हैं वे असुरोंके सिद्धान्तोंका अनुवर्तन करनेवाले देहमात्रको ही आत्मा समझनेवाले एवं पापकर्म करनेवाले इन्द्रियलोलुप मनुष्य, हे परंतप! मुझ परमेश्वरको प्राप्त न होकर—मेरी प्राप्तिकी तो उनके लिये आशङ्का भी नहीं हो सकती, मेरी प्राप्तिके मार्गकी साधनरूप भेदभक्तिको भी प्राप्त न होकर निश्चय ही घूमते रहते हैं।

कहाँ घूमते रहते हैं? मृत्युयुक्त संसारके मार्गमें, अर्थात् जो संसार मृत्युयुक्त है उस मृत्युसंसारके नरक और पशु-पक्षी आदि योनियोंकी प्राप्तिरूप मार्गमें वे बारम्बार घूमते रहते हैं ॥ ३ ॥

इस प्रकार ज्ञानकी प्रशंसाद्वारा अर्जुनको सम्मुख करके कहते हैं—

तात्पर्य पढ़ें

अश्रद्धधानाः श्रद्धाविरहिता आत्मज्ञानस्य धर्मस्य अस्य स्वरूपे तत्फले च नास्तिकाः पापकारिणः असुराणाम् उपनिषदं देहमात्रात्म-दर्शनम् एव प्रतिपन्ना असुतृपः पुरुषाः परन्तप अप्राप्य मां परमेश्वरं मत्प्राप्तौ न एव आशङ्का इति मत्प्राप्तिमार्गसाधनभेदभक्तिमात्रम् अपि अप्राप्य इत्यर्थः । निवर्तन्ते निश्चयेन आवर्तन्ते ।

मृत्युसंसारवर्त्मनि मृत्युयुक्तः संसारो मृत्युसंसारः तस्य वर्त्म नरकतिर्यगादिप्राप्तिमार्गः तस्मिन् एव वर्तन्त इत्यर्थः ॥ ३ ॥

स्तुत्या अर्जुनम् अभिमुखीकृत्य आह—