अध्याय 9 - श्लोक 34

कथम्—
मन्मना भव मद्धक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ ३४ ॥

katham—
manmanā bhava maddhakto madyājī māṃ namaskuru
māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇaḥ .. 34 ..


तू मन्मना—मुझमें ही मनवाला हो। मद्भक्त—मेरा ही भक्त हो। मद्याजी— मेरा ही पूजन करनेवाला हो और मुझे ही नमस्कार किया कर। इस प्रकार चित्त को मुझमें लगाकर मेरे परायण—शरण हुआ तू मुझ परमेश्वर को ही प्राप्त हो जायगा। अभिप्राय यह कि मैं ही सब भूतों का आत्मा और परमगति—परम स्थान हूँ, ऐसा जो मैं आत्मरूप हूँ उसीको तू प्राप्त हो जायगा। इस प्रकार पहलेके ‘माम्’ शब्दसे ‘आत्मानम्’ शब्दका सम्बन्ध है ॥ ३४ ॥

सातवें और नवें अध्याय में भगवान्‌ के तत्त्व का और विभूतियों का वर्णन किया गया। अब जिन-जिन भावों में भगवान्‌ चिन्तन किये जानेयोग्य हैं उन-उन भावों का वर्णन किया जाना चाहिये। यद्यपि भगवान्‌ का तत्त्व पहले कहा गया है; परंतु दुर्विज्ञेय होने के कारण फिर भी उसका वर्णन होना चाहिये, इसलिये श्रीभगवान्‌ बोले—

तात्पर्य पढ़ें

मयि मनो यस्य स त्वं मन्मना भव तथा मद्भक्तो भव। मद्याजी मद्यजनशीलो भव। माम् एव च नमस्कुरु। माम् एव ईश्वरम् एष्यसि आगमिष्यसि युक्त्वा समाधाय चित्तम्। एवम् आत्मानम् अहं हि सर्वेषां भूतानाम् आत्मा परा च गतिः परम् अयनम्, तं माम् एवम्भूतम् एष्यसि इति अतीतेन पदेन सम्बन्धः। मत्परायणः सन् इत्यर्थः ॥ ३४ ॥

सप्तमे अध्याये भगवतः तत्त्वं विभूतयः च प्रकाशिता नवमे च। अथ इदानीं येषु येषु भावेषु चिन्त्यो भगवान् ते ते भावा वक्तव्याः। तत्त्वं च भगवतो वक्तव्यम् उक्तम् अपि दुर्विज्ञेय-त्वाद् इति अतः।

इति श्रीमहाभारते शतसाहस्त्र्यां संहितायां वैयासिक्यां भीष्म-पर्वणि श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे श्रीकृष्णार्जुनसंवादे राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥

इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यश्रीमच्छंकरभगवतः कृतौ श्रीमद्भगवद्गीताभाष्ये राजविद्याराजगुह्ययोगो नाम नवमोऽध्यायः ॥ ९ ॥